7 stycznia 2026 r. weszła w życie kolejna ważna nowelizacja ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która ma znaczenie  dla przedsiębiorców realizujących sieci telekomunikacyjne, ale nie tylko. Poniżej omawiamy, jakiego rodzaju zmiany zostały wprowadzone ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw do polskiego porządku prawnego i jakie są tego konsekwencje. Z uwagi na obszerność zmian, zostaną one omówione w dwóch osobnych wpisach.

Pierwszy z nich poświęcamy jednej z ważniejszych kwestii, którą jest wprowadzenie ułatwień związanych z realizacją przedsięwzięć budowlanych, tj. kwestiami zastąpienia wymogu uzyskania pozwolenia na budowę zgłoszeniem budowy lub całkowitą rezygnacją z formalności.

Przede wszystkim poszerzono katalog inwestycji, w których możliwe jest zgłoszenie budowy. Z punktu widzenia branży telekomunikacyjnej istotne jest umożliwienie w ten sposób budowy:

• wolno stojących kontenerów telekomunikacyjnych o powierzchni zabudowy do 35 m² wraz z instalacjami i przyłączami elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi oraz związanymi z nimi sieciami;
• kontenerów telekomunikacyjnych o wysokości do 3 m i powierzchni zabudowy do 35 m² wraz z instalacjami i przyłączami elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi oraz związanymi z nimi sieciami.

Takie obiekty w istocie pełnią rolę „większych” szaf telekomunikacyjnych, których realizacja odbywa się na podstawie zgłoszenia, a obiekty te przypominają niejako automaty paczkowe, których realizacja również nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wskazano w uzasadnieniu do nowelizacji: Wprowadzenie pojęcia „oraz związanymi z nimi sieciami” podkreśla, że sieci te są integralną częścią całościowej infrastruktury i nie można ich pomijać w regulacjach prawnych. Niestety nie jest do końca zrozumiałe, dlaczego ustawodawca zdecydował się wydzielić dwa rodzaje kontenerów telekomunikacyjnych (wolnostojących o powierzchni zabudowy do 35 m² i pozostałych do wysokości 3 m i powierzchni do 35 m²). Tego nie zdecydowano się wyjaśnić w uzasadnieniu – oznacza to, że trzeba będzie poczekać na to, jak omawiana regulacja będzie funkcjonowała w praktyce. Być może kluczowe jest to, czy kontener jest częścią np. instalacji radiotelekomunikacyjnej czy też „bardziej samodzielnym” obiektem. Co istotne, zmiany nie wyłączają obowiązku uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000, realizowanych przy zabytkach objętych ochroną konserwatorską, czy przypadków odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych, jeśli taki wymóg wynika z innych regulacji.

Również niektóre roboty budowlane zostały odformalizowane tak, że zamiast uzyskania pozwolenia na budowę, będzie wymagane jedynie zgłoszenie budowy. Dotyczy to:

• przebudowy kontenerów telekomunikacyjnych (zarówno tych wolno stojących o powierzchni zabudowy do 35 m², jak i tych do wysokości 3 m i powierzchni zabudowy do 35 m²);
• instalowania na obiektach budowlanych stanowiących całość techniczno-użytkową albo niestanowiących takiej całości urządzeń technicznych lub ich elementów, w tym instalacji radiokomunikacyjnych, przez które należy rozumieć niestanowiące budowli urządzenia techniczne, takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej, stacje telewizyjne, stacje radiofoniczne, urządzenia łączności radiowej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej, w których skład wchodzą urządzenia radiowe, zasilające i inny osprzęt oraz antenowe konstrukcje wsporcze, o wysokości większej niż 3 m i nie większej niż 12 m.

Ustawodawca zdecydował się także na odformalizowanie budowy części wolnostojących masztów – w przypadku, gdy spełniają one następujące warunki – są:

• bezodciągowe (warunek ten kłóci się jednak z tym, że co do zasady wieżę od masztu odróżnia to, że maszt powinien mieć właśnie odciągi w przeciwieństwie do wieży);
• przeznaczone do instalowania na nich urządzeń radiokomunikacyjnych, urządzeń monitoringu lub urządzeń informacji pasażerskiej (z wyjątkiem masztów sytuowanych na obszarze objętym planem generalnym lotniska użytku publicznego).

Od 7 stycznia br. pozwolenia na budowę ani zgłoszenia budowy nie wymagają także roboty polegające na instalowaniu:

• na obiektach budowlanych stanowiących całość techniczno-użytkową albo niestanowiących takiej całości urządzeń technicznych lub ich elementów, w tym instalacji radiokomunikacyjnych, przez które należy rozumieć niestanowiące budowli urządzenia techniczne, takie jak stacje bazowe telefonii komórkowej, stacje telewizyjne, stacje radiofoniczne, urządzenia łączności radiowej, radionawigacyjnej i radiolokacyjnej, w których skład wchodzą urządzenia radiowe, zasilające i inny osprzęt oraz antenowa konstrukcja wsporcza, o wysokości nie większej niż 3 m;
• w pasie drogowym, dodatkowych kabli w użytkowanych sieciach i kanałach technologicznych w rozumieniu art. 4 pkt 15a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (zaznaczamy jednak, że nie dotyczy to wymagań związanych z uzyskiwaniem decyzji zezwalających na zajęcie pasa drogowego, natomiast realizacja telekomunikacyjnych linii kablowych była i nadal pozostaje zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia na budowę – wydaje się zatem, że zmiana ta ma raczej charakter jedynie doprecyzowujący).

Jednocześnie nie zdecydowano się na krok w drugą stronę, tj. zaostrzenie wymagań co do realizacji którychkolwiek elementów sieci telekomunikacyjnych. Zmiany te należy ocenić pozytywnie, zwłaszcza w sferze instalacji radiotelekomunikacyjnych, gdzie są one najszersze. Nie ma wątpliwości, że możliwość realizacji kontenerów telekomunikacyjnych bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę jest plusem, zwłaszcza że w ostatnim czasie odnotowywaliśmy zwiększone zainteresowanie naszych klientów takimi inwestycjami.

Patrycja Cegiełka-Ordon

radca prawny