W BIP UKE pojawiła się informacja o wydaniu przez Prezesa UKE decyzji z dnia 27 lutego 2026 r. DT.WOT.6170.5.2022.20. Określa ona ramowe warunki zapewnienia dostępu do nieruchomości zarządzanych przez nadleśnictwo Kup w trybie art. 33 Megaustawy. Fakt ten może okazać się przełomowy dla uzyskiwania dostępu do nieruchomości Lasów Państwowych w celu umieszczania na nich elementów sieci telekomunikacyjnych. Treść decyzji jest dostępna w BIP UKE.
Dlaczego to jest takie ważne? Przypominamy, że ustawa o lasach zawiera regulację, która uzupełnia art. 33 Megaustawy. Wynika z niej, że nadleśniczy mają obowiązek określać warunki ramowe dostępu do zarządzanych przez siebie nieruchomości Skarbu Państwa w trybie art. 30 i 33 Megaustawy, w tym sporządzić projekt umowy o dostępie. Warunki te są następnie przekazywane do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, której dane nadleśnictwo podlega, w celu opublikowania ich na stronie internetowej. Procedura ta ma z założenia uprościć i przyspieszyć realizację sieci telekomunikacyjnych na nieruchomościach leśnych, przy czym nadleśniczy ma zawierać umowy o dostępie na warunkach nie gorszych niż te, które sam określił.
Szczególne znaczenie mają zasady ustalania wysokości opłat za dostęp do nieruchomości, które zostały określone wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości zarządzanych przez Lasy Państwowe. Przesądzono, że w tym przypadku będzie uiszczana opłata roczna, stanowiąca iloczyn powierzchni nieruchomości zajętej przez rzut poziomy urządzeń, określanej w metrach kwadratowych oraz stawki opłaty w wysokości nie wyższej niż 2,50 zł (za zajęcie 1 m2 nieruchomości).
Przepisy w obecnym kształcie obowiązują od 25 października 2019 r. Wcześniej przedsiębiorcy telekomunikacyjni zgłaszali liczne problemy związane z dostępem, w tym dotyczące określania wysokości opłat za dostęp w sposób rażąco zawyżony i nieracjonalny. Więcej o tych problemach można przeczytać w raporcie KIKE, sporządzonym we współpracy z itB Legal: Analiza zasad współpracy w przedmiocie dostępu PT do nieruchomości Lasów Państwowych.
Wprowadzenie ww. nowelizacji nie wyeliminowało jednak wszystkich problemów – w szczególności wiele nadleśnictw nadal uzależniało wysokość opłat od powierzchni pasa eksploatacyjnego a nie rzeczywistego zajęcia nieruchomości przez rzut poziomy urządzeń. Jeden z ISP zdecydował się poinformować Prezesa UKE o kłopotach w nadleśnictwie Kup i poprosić o wydanie warunków ramowych – przygotowaliśmy dla niego odpowiednie zawiadomienie. Stosownie do treści art. 35a Megaustawy Prezes UKE może kontrolować fakt wywiązania się przez nadleśniczych z tego obowiązku, w tym żądać przekazania stosowanych warunków ramowych. Następnie, jeśli organ regulacyjny uzna, że ich treść nie jest właściwa, może wydać decyzję administracyjną, w której określi obiektywne, przejrzyste, proporcjonalne i niedyskryminacyjne warunki zapewnienia dostępu. Do tej pory Prezes UKE nie korzystał z tych uprawnień, lecz na skutek zawiadomienia naszego klienta, będącego przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, które złożyliśmy w jego imieniu, przeprowadził działania kontrolne, których efektem jest wydanie omawianej decyzji.
W jej treści Prezes UKE zakwestionował wyraźnie możliwość uzależniania wysokości opłaty za dostęp od szerokości wykopu czy „szerokości bezpiecznej”, wskazując, że oplata może być uzależniona wyłącznie od rzeczywistego rzutu poziomego urządzeń umieszczanych na nieruchomości, oraz wskazał podstawowe wytyczne co do tego, jak powinien wyglądać dostęp do nieruchomości.
Choć z treści omawianej decyzji wynika, że dotyczy tylko nadleśnictwa Kup, w praktyce jej znaczenie jest donioślejsze. Skoro jest to pierwsza decyzja Prezesa UKE w takiej sprawie, prawdopodobnie jej treść stanie się wyznacznikiem do rozstrzygania podobnych spraw w przyszłości. Co ważne, Prezes UKE, na skutek stanowiska KIKE (opublikowanego w BIP UKE), zmodyfikował zapisy względem wcześniejszego projektu decyzji, w sposób korzystny dla przedsiębiorców telekomunikacyjnych (łagodząc m.in. wymogi co do wymogów wniosku składanego przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego).
Decyzja jest natychmiast wykonalna, co oznacza, że wynikające z niej obowiązki mają zastosowanie nawet w przypadku zaskarżenia rozstrzygnięcia przez Nadleśnictwo Kup. Teraz zadaniem Nadleśniczego Nadleśnictwa Kup będzie określenie nowych warunków dostępu, które będą zgodne z omawianą decyzją.
Mam nadzieję, że opisane rozstrzygnięcie Prezesa UKE nie będzie wyjątkiem, a jedynie pierwszym krokiem związanym z uregulowaniem zasad dostępu do nieruchomości zarządzanych przez Lasy Państwowe. Wybiórcza analiza warunków ramowych, opublikowanych w internecie, wskazuje na to, że wiele z nich zawiera zapisy niekorzystne dla przedsiębiorców telekomunikacyjnych, często sprzeczne z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Należałoby podjąć działania, które zmienią tę sytuację i realnie ułatwią korzystanie z nieruchomości leśnych w celu umieszczenia na nich elementów sieci telekomunikacyjnych. Czas pokaże, czy była to tylko jednorazowa interwencja, czy też szersze działanie nakierowane na poprawę obecnego stanu.
Patrycja Cegiełka-Ordon
radca prawny
