Jeszcze nie minął rok od wejścia w życie większości zmian w przepisach prawa związanych z wejściem w życie PKE, a niebawem szykują się kolejne zmiany.

Podkreślmy: zmiany bardzo wyczekiwane! Bo mające w swoim założeniu uprościć proces inwestycyjny.

Na stronie internetowej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w wykazie prac legislacyjnych, w dniu 15 września 2025 r. pojawiła się informacja o projekcie nr UC116. Tak oznaczono prace prowadzone nad kolejną nowelizacją Megaustawy, związane w szczególności z implementacją tzw. rozporządzenia GIA, czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2024/1309 z dnia 29 kwietnia 2024 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów wdrażania gigabitowych sieci łączności elektronicznej, zmieniające rozporządzenie (UE) 2015/2120 i uchylające dyrektywę 2014/61/UE (Dz. Urz. UE L 2024/1309 z 8.05.2024, str. 1). Wchodzi ono w życie już 12 listopada 2025 r. i wymusza zmiany w ustawodawstwie poszczególnych krajów członkowskich.

Z założenia rozporządzenie GIA ma służyć takiemu ukształtowaniu przepisów prawa, które spowoduje przyspieszenie, a także uproszczenie procedur i obniżenie kosztów wdrażania stacjonarnych i bezprzewodowych sieci o bardzo dużej przepustowości. Jego postanowienia zapewniają pewną swobodę co do stosowanych rozwiązań, by uwzględnić odrębności w poszczególnych krajach członkowskich, przy czym wiele z nich odnosi się do kwestii, które są już znane ISP i regulowane w przepisach Megaustawy. Dotyczy to np. dostępu do infrastruktury technicznej (słupów, kanalizacji) czy tzw. prawa drogi.

Planowane zmiany mają nie ograniczać się tylko do zmian wynikających z prawa UE – nowelizacja ma obejmować także zmiany związane z deregulacją, przygotowane w ramach prac Zespołu do spraw koordynacji procesu legislacyjnego, związanego z osobą Rafała Brzoski.

Choć Rada Ministrów planuje przyjąć projekt nr UC116 w IV kwartale 2025 r., jego treść nie jest jeszcze dostępna na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacyjnego. Aktualnie ograniczono się do opisu, który często jest ogólny – np. mówi o dostosowaniu i ujednoliceniu definicji czy uproszczeniu procedur – ale nie brakło też konkretów. Przykładowo, proponowane rozwiązania mają dotyczyć:

• zmian w procedurze zapewnienia dostępu do infrastruktury technicznej prowadzonej przez Prezesa UKE, w tym odejście od uzgodnień z Prezesem Urzędu Regulacji i skrócenie trwającego postępowania do 30 dni (przypominamy, że obecnie Prezes UKE powinien przeprowadzić procedurę w terminie 60 dni, a mimo to postępowanie trwa kilka-kilkanaście miesięcy);
• wprowadzenia mechanizmu milczącej zgody Prezesa UKE w przypadku uzgadniania z nim projektu decyzji właściwego starosty zastępującej umowę o dostępie do nieruchomości (obecnie konieczność uzgodnień znacznie wydłuża cały proces);
• rozszerzenia obowiązku wyposażania budynków w infrastrukturę światłowodową, także w odniesieniu do budynków jednorodzinnych, uwzględniając zabytki (aktualnie obowiązek ten dotyczy m.in. budynków wielorodzinnych);
• ustalenia maksymalnej stawki za 1 m² umieszczanej infrastruktury w drogach wewnętrznych (ta zmiana wydaje się szczególnie istotna, biorąc pod uwagę problemy, jakie zgłaszają nam ISP – nie ma jednak jeszcze szczegółów, jak miałoby być wyliczane wynagrodzenie);
• doprecyzowania przepisów planistycznych – eliminacja barier i ograniczeń lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej (być może pozwoli to wyeliminować zjawisko związane z ograniczaniem budowy linii powietrznych, brak jednak na tę chwilę konkretów)
• wprowadzenia obowiązku załączania oświadczenia o instalacjach telekomunikacyjnych przy odbiorze budynków (co może pomóc wyeliminować istniejący problem, gdy instalacja nie jest realizowana mimo regulacji wynikających z Megaustawy czy rozporządzenia budynkowego).

Modyfikacja ma objąć także inne akty prawne, w tym ustawę o drogach publicznych (co ma służyć „uproszczeniu procedur”) i ustawę prawo o ruchu drogowym (mają być wprowadzane zmiany związane z opiniowaniem i zatwierdzaniem projektu organizacji ruchu). Temu projektowi szczególnie kibicujemy!

Zapowiedzi wyglądają obiecująco, jednak trudno to jednoznacznie ocenić przed zapoznaniem się z treścią projektu.  Mamy nadzieję, że pełna treść projektowanej nowelizacji będzie niebawem dostępna, a nadanie jej ostatecznego kształtu zostanie poprzedzone rzetelną i owocną współpracą z przedstawicielami branży telekomunikacyjnej. Nie ma wątpliwości, że to właśnie ich głos powinien być wzięty pod uwagę w tej sprawie.

Nowe przepisy powinny przewidywać nie tylko realne ułatwienia związane z realizacją sieci telekomunikacyjnych, w szczególności pomóc beneficjentom KPO i FERC w terminowej realizacji inwestycji. Choć pewnie z punktu widzenia części beneficjentów: to przysłowiowa musztarda po obiedzie.

Nie sztuką jest wprowadzenie samej regulacji, ale również zapewnienie by była ona przestrzegana – zwłaszcza co do terminów rozpatrywania spraw.

Patrycja Cegiełka-Ordon

radca prawny