Wielkimi krokami zbliża się zakończenie terminów realizacji projektów celu C1.1.1 KPO. Dla naborów II-IV jest to 31.08.2026 r., a dla naboru KPO1 30.06.2026 r. Z grona operatorów telekomunikacyjnych, spośród których jest bardzo wielu naszych klientów, podnoszone są coraz częściej głosy o potrzebie (czy wręcz konieczności) wydłużenia w/w terminów. Potrzeba rewizji harmonogramów wynika z kumulacji obiektywnych barier (o których wystąpieniu jednak często przestrzegaliśmy), wpływających na potencjał budowlany:
- skomplikowane procedury administracyjne: proces uzyskiwania zgód na wejście w teren, decyzji środowiskowych oraz pozwoleń od zarządców dróg i właścicieli nieruchomości jest czasochłonny. Często przekracza on ustawowe terminy, co paraliżuje rozpoczęcie prac budowlanych;
- wydłużające się procedury po stronie CPPC, dotyczące m.in. zatwierdzania barier inwestycyjnych, akceptacji wniosków o płatność (w tym podważanie wykonania wielu PA), indeksacji stawek jednostkowych, zmian w projektach związanych z tzw. „wyczernieniami” wykazów PA dokonywanymi odgórnie przez stronę publiczną;
- niedobory kadrowe i sprzętowe: równoczesna realizacja wielu projektów szerokopasmowych (KPO oraz FERC) wygenerowała ogromny popyt na wyspecjalizowane ekipy monterskie. Brak rąk do pracy bezpośrednio przekłada się na opóźnienia w wykonawstwie;
- problemy z łańcuchem dostaw: mimo stabilizacji rynku, wciąż występują punktowe opóźnienia w dostawach komponentów pasywnych i aktywnych sieci (np. specjalistycznych światłowodów czy urządzeń transmisyjnych), co uniemożliwia terminowe zamknięcie etapów technologicznych;
- trudne warunki terenowe: inwestycje w ramach C1.1.1 obejmują zwykle tereny o rozproszonej zabudowie i trudnym ukształtowaniu, gdzie czas budowy jednostkowego przyłącza jest znacznie dłuższy niż w aglomeracjach;
- należy też podkreślić bardzo trudne warunki klimatyczne zimy 2025/2026, uniemożliwiające wykonywanie prac terenowych zwłaszcza w Polsce wschodniej, północnej i centralnej.
Krajowa Izba Komunikacji Ethernetowej rozpoczęła zbieranie danych o skali problemów z terminową realizacją inwestycji dofinansowanych. Zapraszamy do wypełnienia ankiety dostępnej na stronie https://forms.gle/fZN8y9SazdWBnuvKA. Dopiero rzetelne zebranie danych z rynku pozwoli na wyjście wobec strony publicznej z konstruktywnymi propozycjami.
Kluczowe korzyści z wydłużenia terminów dla naborów KPO objęłyby m.in.:
- gwarancję jakości: Wykonawcy zyskają czas na rzetelne przeprowadzenie testów sieci, co zminimalizuje ryzyko awarii w przyszłości;.
- pełne wykorzystanie środków: uniknięcie sytuacji, w której środki unijne są zwracane z powodu niedotrzymania sztywnych ram czasowych, mimo zaawansowania prac. Przypominamy, że zgodnie z zapisami umów o dofinansowanie, niewykonanie 100% PA dla danego obszaru może grozić nawet rygorem zwrotu całości dotacji wraz z odsetkami;
- realizacja celu społecznego: zapewnienie dostępu do sieci tym gospodarstwom domowym, które bez wydłużenia terminów mogłyby zostać wykluczone z projektów ze względu na presję czasu.
Potrzeba elastyczności w tym zakresie nie jest przejawem złej woli inwestorów, lecz niezbędną odpowiedzią na realia rynkowe i administracyjne. Pozwoli ona na skuteczne i trwałe zlikwidowanie cyfrowego wykluczenia w Polsce, a także zapewni bezpieczeństwo prowadzenia działalności gospodarczej licznym operatorom, zaangażowanym w projekty KPO. Przypominamy, że w skali całego celu C1.1.1 mali i średni przedsiębiorcy stanowią większość beneficjentów programu.
Piotr Wiąckiewicz
Ekspert ds. funduszy UE
